FidoNet

From Helionica

(Przekierowano z Fidonet)

FidoNet - amatorska sieć komputerowa łącząca BBS-y na całym świecie.

Sieć ta jest oparta na zwykłych liniach telefonicznych i modemach. BBS-y należące do tej sieci działają w zasadzie zupełnie niezależnie, a sieć służy głównie do wymiany wiadomości między BBS-ami.

Sieć udostępnia następujące usługi:

Netmail - funkcjonalny odpowiednik e-mail,
Echomail - funkcjonalny odpowiednik grup Usenet,
Fileecho - dystrybucja plików.

Część konferencji Fidonetu jest włączona w strukturę Usenetu, a przekaz wiadomości odbywa się w obie strony przy pomocy specjalnych bramek Fidonet-Usenet. Bramki te umożliwiają też przesyłanie e-maili z Fidonetu do Internetu.

Sieć ta nie posiada połączonych stale serwerów, a przekaz wiadomości odbywa się w tak zwanych sesjach poprzez połączenia między wybranymi BBS-ami tworzącymi "węzły" sieci. Przez długi czas sesje nawiązywane były przez łącza telefoniczne za pomocą modemów. Sieć ma strukturę hierarchiczną, opartą przede wszystkim na geograficznym położeniu węzłów, co zapewniało niskie koszty przesyłania sieci.

W strukturze sieci wyodrębnia się następujące jednostki organizacyjne:

Strefa - kontynent (1 - Ameryka Pn., 2 - Europa, 3 - Australia, 4 - Ameryka Łacińska, 5 - Afryka, 6 - Azja),
Region - kraj lub stan (np. 48 - Polska),
Sieć - obejmuje określony fragment regionu (np. 480 - centralna Polska),
Hub - lokalny system zrzeszający większość ilość węzłów,
Węzeł - najmniejszy pełnoprawny członek Fidonet, najczęściej osoba prywatna lub BBS,
Punkt - niepełnoprawny członek Fidonet, wymienia dane za pośrednictwem swojego "macierzystego" węzła, który również odpowiada za jego działania.

Przykładowy adres Fidonet wygląda następująco: 2:480/124.1, czyli:

Strefa 2 - Europa
Region 48 - Polska (nie jest podawany w adresie węzła, ponieważ wynika z numeru sieci)
Sieć 480 - centralna Polska
Węzeł 124
Punkt 1

Obecnie większość sesji komunikacyjnych między węzłami, zwłaszcza na szczeblu międzynarodowym i międzykontynentalnym, jest realizowana za pomocą połączeń TCP w Internecie. Kiedy w użyciu były łącza telefoniczne, sesje wymiany wiadomości między odległymi węzłami odbywały się, ze względu na koszty, niezbyt często i głównie w godzinach nocnych. Z tego powodu przesłanie listu przez sieć mogło trwać nawet kilka dni, przy założeniu prawidłowego funkcjonowania sieci. W przypadku awarii nie istniały automatyczne mechanizmy zmiany konfiguracji sieci, konieczne były ingerencje operatorów węzłów.

Wśród osób pełniących funkcje zarządzające można wymienić:

IC - koordynator całej sieci
ZC - koordynator strefy (dla strefy 2 jest to obecnie Ward Dossche)
ZEC - koordynator echomail w strefie
RC - koordynator regionu (dla regionu 48 jest to obecnie Przemysław Kwiatkowski)
REC - koordynator echomail w regionie
NC - koordynator sieci
NEC - koordynator echomail w sieci

Sieć Fidonet powstała w 1982 roku w USA i była w zasadzie pierwszą na świecie rozległą siecią komputerową, z rozproszonym zarządzaniem i dostępną dla każdego właściciela komputera. Swoją nazwę wzięła od imienia jamnika twórcy sieci - Toma Jenningsa. W szczytowym okresie swojego rozwoju (ok. roku 1995) Fidonet łączył ponad 30000 BBS-ów, co oznacza co najmniej dwa-trzy razy tyle pojedynczych użytkowników. Obecnie liczba ta nieustannie maleje (ok. 10000 BBS-ów w 2003 roku) a cała sieć, na skutek powszechnego dostępu do Internetu powoli zanika.

W Polsce swój największy rozkwit Fidonetu datuje się na lata 1995-1996, kiedy to sieć miała ponad 300 węzłów i kilka tysięcy użytkowników. Dzięki swojej prostocie i niskich kosztach budowy i działania, technologia Fidonetu była w Polsce w latach 90-tych stosowana do uruchamiania pierwszych dedykowanych sieci rozległych. Jednym z przykładów była transmisja szpitalnych statystyk medycznych w województwie Katowickim. Liczba węzłów działających w Polsce w roku 2003 jest mniejsza niż 100.

Współcześnie Internet wypiera Fidonet. Wyraźnie to widać na geograficznej mapie sieci na przestrzeni lat. W Ameryce Północnej, gdzie Fidonet się narodził i święcił swoje pierwsze sukcesy popularności, obecnie prawie o Fidonet zapomniano. Sieć jest wciąż aktywna w Europie, jednak swój szczyt rozkwitu przeżywa obecnie w krajach byłego ZSRR oraz Chinach, gdzie wciąż Internet nie jest jeszcze tak powszechnie dostępny.

[edytuj]