Historia Internetu
From Helionica
|
|
Idea sieci komputerowej pozwalającej użytkownikom różnych komputerów komunikować się ze sobą rozwijała się sukcesywnie przez poprzez wiele etapów, od najwcześniejszych pomysłów wywodzących się jeszcze z lat 50.
Spis treści |
Przed Internetem
Pierwszą na świecie działającą siecią z przełączaniem pakietów był ARPANET, który został uruchomiony w 1969 r. Program badawczy, który doprowadził do stworzenia tej sieci, zainicjowany przez J. C. R. Licklidera, stworzył większość podstawowych idei, jak taka sieć powinna wyglądać; dzisiejszy Internet nie jest w zasadzie niczym więcej, jak lepiej opracowaną i znacznie bardziej upowszechnioną implementacją tych idei.
Korzenie Internetu znajdują się w ARPANET, który był nie tylko intelektualnym poprzednikiem Internetu, ale także podstawową siecią w zbiorze sieci Internetu. Był on też istotnym narzędziem w rozwoju Internetu, gdyż stanowił narzędzie komunikacji między grupami badawczymi zajmującymi się sieciami.
Potrzeba Internetu
Potrzeba wspólnej sieci pojawiła się w trakcie opracowywania innowacyjnych technik sieciowych (Robert E. Kahn); w szczególności pierwszych pakietowych sieci radiowych (inspirowanych przez sieć Aloha Net) i satelitarnej komunikacji pakietowej. Potem do tej mieszanki dołączyły sieci lokalne LAN.
Łączenie tych odrębnych technik sieciowych nie było możliwe za pomocą protokołów używanych przez ARPANET. Potrzebny był nowy rodzaj architektury sieciowej.
Pierwsze prace nad Internetem
Kahn zwerbował do wspólnej pracy Vinta Cerfa z University of California, Los Angeles. Obaj opracowali wkrótce fundamentalną reformulację techniki, gdzie różnice między protokołami sieciowymi były ukryte pod wspólnym protokołem, a za niezawodność funkcjonowania sieci zaczęły odpowiadać poszczególne hosty, a nie sieć jako taka. Istotny wpływ na projekt miały idee, które wysunęli Herbert Zimmerman i Louis Pouzin (projektant sieci CYCLADES). Niektórzy podkreślają też rolę prac technicznych prowadzonych w Xerox PARC.
Stało się możliwe łączenie ze sobą niemal każdej sieci, bez względu na ich techniczne charakterystyki (popularne powiedzonko głosiło, że TCP/IP, ostateczne dzieło Cerfa i Kahna, może działać w środowisku dwóch metalowych puszek i sznurka). Komputer zwany bramką (potem przemianowany na router) był zaopatrzony w interfejsy do każdej sieci i zajmował się przesyłaniem pakietów między nimi.
Szczęśliwie, ten nowy koncept stał się doskonałym uzupełnieniem rodzących się sieci lokalnych, które rewolucjonizowały w tym czasie komunikację między maszynami w ramach jednej instytucji.
Wczesny rozwój
Po dziesięciu latach funkcjonowania ARPANET ARPA zaczęła poszukiwać innej agencji, której mogłaby przekazać sieć. Głównym celem ARPA były przecież badania i rozwój, a nie prowadzenie sieci. Ostatecznie nadzór nad siecią został przekazany do Defense Communications Agency, także części departamentu obrony.
W 1983 r. protokół TCP/IP zastąpił wcześniejszy protokół NCP w roli podstawowego protokołu ARPANET; w 1984 r. wojskowa część ARPANET została wyłączona jako oddzielna sieć, MILNET. W tym samym czasie Paul Mockapetris i Jon Postel pracowali nad ideą, która stała się potem Domain Name System (DNS).
Wczesny Internet, oparty na ARPANET, był finansowany przez rząd amerykański i przez to ograniczony do zastosowań niekomercyjnych, jak badania naukowe. Komercyjne użycie było zakazane. �?ącza były ograniczone do instytucji wojskowych i uniwersytetów. W latach 80. zostały one rozciągnięte na większą liczbę instytucji edukacyjnych, a nawet na rosnącą liczbę firm, takich jak Digital Equipment Corporation czy Hewlett-Packard, które uczestniczyły w projektach badawczych czy świadczyły im usługi.
W połowie lat 80. w prace nad Internetem została włączona inna agencja rządowa, National Science Foundation. W 1986 r. ustanowiono sieć szkieletową NSFNet, która połączyła centra superkomputerowe NSF.
Pod koniec lat 80. amerykański departament obrony uznał, że sieć jest już wystarczająco rozwinięta z punktu widzenia jej pierwotnych celów i wstrzymał finansowanie szkieletu Internetu. Działalność ARPANET została stopniowo wygaszona (ostatni węzeł zamknięto w 1989 r.), a NSF, agencja cywilna, przejęła odpowiedzialność za prowadzenie połączeń.
Inną inicjatywą NSF były regionalne sieci oparte na TCP/IP, jak NYSERNet (New York State Education and Research Network) i BARRNet (Bay Area Regional Research Network), które zaczęły się łączyć z rozrastającym się powoli Internetem. W znaczący sposób rozszerzyło to zasięg rodzącej się Sieci. 30 kwietnia 1995 NSF sprywatyzowała dostęp do swoich sieci i od tego momentu nastąpił szybki rozwój Internetu.
Komercjalizacja i prywatyzacja
Równolegle z Internetem, zaczęły rosnąć inne sieci. Niektóre były centralnie sterowanymi sieciami edukacyjnymi, jak BITNET i CSNET. Inne były mieszanką sieci szkolnych, komercyjnych i hobbystycznych, jak sieć oparta na UUCP.
Pod koniec lat 80. zaczęły powstawać pierwsze firmy świadczące usługi internetowe (Internet Service Provider, ISP). Kompanie takie, jak PSINet, UUNET, Netcom i Portal zapewniały usługi regionalnym sieciom badawczym i dawały alternatywny dostęp do sieci (jak oparta na UUCP poczta elektroniczna czy Usenet News). Pierwszy wydzwaniany dostęp, world.std.com, powstał w 1989 r.
Zainteresowanie w komercyjnym wykorzystaniu Internetu stało się gorącym tematem w dyskusjach publicznych. Chociaż było ono zabronione, dokładna definicja komercyjnego zastosowania była niejasna i subiektywna. Każdy się zgadzał, że wysłanie rachunku przez jedną firmę do innej było czysto komercyjnym użyciem, ale inne przypadki były już dyskusyjne. Alternatywne sieci, jak UUCP, nie miały żadnych obostrzeń, więc wiele osób kierowało się ku szarym strefom w sprzęganiu rozmaitych sieci.
Wielu użytkowników uniwersyteckich było urażonych pomysłem wykorzystywania ich sieci w celach nieedukacyjnych. Jak na ironię, to komercyjni dostawcy usług internetowych obniżyli ceny wystarczająco nisko, aby szkoły i koledże mogły pozwolić sobie na uczestnictwo w nowych obszarach edukacji i badań.
Do 1994 r. NSFNet stracił swoją pozycję jako szkielet Internetu. Konkurujący dostawcy komercyjni zaczęli tworzyć własne sieci szkieletowe i połączenia między nimi. Regionalne NAP (Network Access Points) stały się podstawowymi połączeniami sprzęgającymi między różnymi sieciami. NSFNet została porzucona jako główny szkielet, a komercyjne ograniczenia usunięte.
Wczesne zastosowania
Poczta elektroniczna istniała jako system przekazywania wiadomości już we wczesnych komputerach typu mainframe z przyłączonymi terminalami. Około 1971 r. opracowany został pierwszy system wymiany zaadresowanych wiadomości między komputerami znajdującymi sie w sieci; w 1971 (lub 1972) Ray Tomlinson wprowadził notację "name@computer", która jest w powszechnym użyciu do dzisiaj. E-mail stał się "killer application" lat 80.
Pierwsze systemy poczty elektronicznej nie były ograniczone do Internetu. Maszyny-bramki łączyły internetową pocztę SMTP z pocztą UUCP, BITNET-em, siecią BBS-ów FidoNet i innymi usługami. Dostępni też byli komercyjni dostawcy usług pocztowych, jak CompuServe i The Source.
Drugą najbardziej popularną aplikacją wczesnego Internetu stał się Usenet - rozproszony system grup dyskusyjnych, który doskonale funkcjonuje do dzisiaj. Usenet istniał jeszcze przed Internetem, jako aplikacja komputerów opartych na Uniksie, połączonych ze sobą liniami telefonicznymi via UUCP. Network News Transfer Protocol (NNTP), podobny do SMTP, powoli wyparł UUCP w roli przekazywania wiadomości usenetowych. Dzisiaj niemal cały ruch usenetowy jest oparty na szybkich serwerach NNTP.
Inne wczesne protokoły obejmują File Transfer Protocol (1985) i Telnet (1983) - sieciowy emulator terminala pozwalający logować się zdalnie na innych komputerach.
Nazywanie hostów i DNS
Jednym z ograniczeń wczesnej fazy Internetu był brak sposobu nazywania hostów inaczej niż za pomocą ich adresów IP. Network Information Centre (NIC) utrzymywał centralny plik z listą hostów. Hosty miały regularnie pobierać ten plik, aby mieć aktualną listę hostów.
W 1984 r. Paul Mockapetris wymyślił alternatywny Domain Name System (DNS). Nazwy domenowe (jak np. wikipedia.org) dawały nazwy hostom, które były unikatowe w skali globalnej, łatwe do zapamiętania i rozproszone - hosty nie musiały od tej pory pobierać aktualnego pliku z listą hostów.
Nazwy domenowe szybko stały się częścią adresów poczty elektronicznej, zastępując starą notację, jak również innych usług. Kilka lat później stały się kluczową częścią adresów URL w World Wide Web.
Standardy i kontrola
Internet rozwinął w większości ludzi przekonanie, że nie jest niczyją własnością i nie jest przez nikogo kontrolowany - osoby, grupy, firmy czy organizacje. Tym niemniej pewna doza standaryzacji i sterowania jest konieczna, aby mógł funkcjonować.
Wiele osób chciało uczynić swoje pomysły standardami komunikacji między komputerami, dlatego opracowano system, za pomocą którego przedstawiano te idee. Pewne pomysły były zapisywane w dokumencie o nazwie "Request for Comments" (RFC) i udostępniane innym osobom, które komentowały je i wnosiły poprawki, tworząc nowe RFC.
Większość dokumentacji została napisana przez studentów i inne osoby, które odegrały istotną rolę w rozwoju sieci, ale nie miały upoważnienia do tworzenia oficjalnych standardów. Dlatego właśnie użyto określenia "Request for Comments", a nie bardziej oficjalnych określeń w rodzaju "Declaration of Official Standards".
Pierwszy RFC, znany jako RFC 1, został napisany 7 kwietnia 1969 r. Do dzisiaj powstało ich już ponad 3500, opisujących kazdy aspekt funkcjonowania Internetu.
Liberalna procedura publikowania RFC groziła zamieszaniem w procesie standaryzacji Internetu i dała asumpt do większej formalizacji oficjalnie akceptowanych standardów. Przyjęcie RFC do publikacji przez osobę pełniącą funkcję RFC Editor nie czyni automatycznie RFC standardem. Może on stać się nim po uznaniu go przez IETF, i to dopiero po wielu latach eksperymentów i praktycznego użytkowania - akceptacja stanowi dowód, że rozwiązanie jest wartościowe i godne uznania za standard. Oficjalne standardy są numerowane za pomocą prefiksu STD i liczby, podobnie jak w metodzie numerowania RFC. Jednak nawet po staniu się standardem wiele z nich jest potocznie określanych mianem RFC.
Proces standaryzacji Internetu był równie innowacyjny, jak sama technika Internetu. Przed Internetem standaryzacja była powolnym procesem sterowanym przez stosowne komitety. W przypadku sieci komputerowych wynikiem były monstrualne poprawki i rozdęte specyfikacje.
Fundamentalny wymóg dla protokołu internetowego, aby mógł stać się standardem internetowym, jest istnienie co najmniej dwóch funkcjonujących implementacji współpracujących ze sobą. Dzisiaj to oczywiste, ale w tamtym okresie była to nowa koncepcja. Inne prace tworzyły ogromne specyfikacje z wieloma opcjonalnymi częściami, a potem oczekiwano ich implementacji, zdaąac sobie poniewczasie sprawę, że nie współpracują ze sobą albo, co gorsze, standardu nie da się w ogóle wdrożyć.
W latach 80. International Organization for Standardization (ISO) udokumentowała nowe prace w dziedzinie sieci, zwane Open Systems Interconnect lub OSI. Przed OSI sieci były produktami własnościowymi, zależnymi od produkujących je firm. OSI był próbą uzyskania zgody co do wspólnych standardów sieciowych, aby osiągnąć interoperacyjność między produktami róznych firm. Model OSI był najważniejszym osiągnięciem w upowszechnianiu sieciowych koncepcji. Jednak protokoły OSI były rozdęte i nieczytelne. Standardy takie, jak X.400 dla poczty elektronicznej zajmowały wiele grubych tomów, gdy internetowa poczta elektroniczna zapisana w RFC 821 i RFC 22 potrzebowały jedynie kilkudziesięciu stron. Większość protokołów i specyfikacji OSI, jak X.400, FTAM dla transferu plików czy CLNP dla dostarczania pakietów, już dawno została odłożona do lamusa; w 1996 r. ISO ostatecznie uznała, że TCP/IP zwyciężył i zlikwidowała projekt OSI. Tylko standard X.500 (usługi katalogowe) ciągle funkcjonuje, głównie zresztą dlatego, że pierwotny protokół został skutecznie zastąpiony przez LDAP.
Aby wszystko dobrze funkcjonowało, potrzebna jest pewna sformalizowana instytucja. Pierwszą centralną władzą był NIC (Network Information Centre) w SRI (Stanford Research Institute) w Menlo Park, Kalifornia.
World Wide Web
Jedną z aplikacji Internetu, z którą użytkownicy są najlepiej obeznani, jest World Wide Web, która przez wielu jest wręcz uważana za jedyne możliwe wykorzystanie Internetu.
Gdy Internet rósł w latach 80. i wczesnych latach 90., zdano sobie sprawę z rosnącej konieczności posiadania narzędzi do wyszukiwania i organizowania plików i informacji. Projekty takie, jak Gopher, WAIS czy anonimowy FTP były próbami zbudowania schematów organizacyjnych dla rozproszonych danych i prezentowania ich zainteresowanym w przyjazny sposób. Niestety, projekty te okazały się zbyt ograniczone koncepcyjnie, aby objąć wszystkie istniejące typy plików i danych, i rozrastać się w nieograniczony sposób. Rozwój Gophera był potem zahamowany wskutek pretensji Uniwersytetu Minnesota do praw do intelektualnej własności istniejacej techniki.
W międzyczasie jednym z najbardziej obiecujących paradygmatów w sferze interfejsu użytkownika okazał sie hipertekst. Technika ta została zainspirowana hipotetycznym urządzeniem Memex, którego pomysłodawcą był Vannevar Bush, a rozwinięta została badaniami nad projektem Xanadu (Ted Nelson) i NLS (Douglas Engelbart). Zbudowano szereg małych, własnościowych systemów hipertekstu, jak HyperCard (Apple Computer), ale przed powstaniem Internetu nikt nie był w stanie powiedzieć, jak rozwinąć tę technikę na wielką skalę, aby mogła odnosić się do każdego innego dokumentu w dowolnym miejscu na świecie. Zarówno Nelson, jak i współpracownicy Engelbarta spekulowali na ten temat, ale rozważania te nie doprowadziły do konkretnych rezultatów.
Właściwe rozwiązanie zostało podane w 1989 r. - Tim Berners-Lee wysuwał swe koncepcje na konferencjach naukowych, ale nikt nie podjął się ich technicznej realizacji. Berners-Lee był programistą komputerowym pracującym w CERN i dążył do zbudowania systemu, który pozwoliłby fizykom dzielić się informacjami o swoich badaniach. Jego projekt dokumentacji był źródłem dwóch kluczowych wynalazków, które umożliwiły powstanie World Wide Web.
Były nimi Uniform Resource Locator (URL) i HyperText Markup Language (HTML). URL był prostym sposobem określenia miejsca dokumentu w Internecie, obejmującym nazwę komputera, ścieżkę dostępu do dokumentu oraz protokół użyty do pozyskania pliku. HTML był językiem, który zawierał specjalne kody wplecione w dokument tekstowy, które definiowały strukturę i wygląd dokumentu oraz dawały odwołania prowadzące do innych dokumentów. Opracowano także dodatkowy protokół sieciowy (HTTP) ułatwiający i przyspieszający odwoływanie się do plików, aczkolwiek nie był on bezwzględnie konieczny, gdyż URL i HTML były wstecznie zgodne z protokołami takimi, jak FTP i Gopher.
Opracowana przez Berners-Lee przeglądarka o nazwie WorldWideWeb potrafia wyświetlać grafikę na stronach HTML, ale dopiero w 1992 r. zaczęto implementować tę funkcję w innych przeglądarkach, jak Viola i Mosaic - ta ostatnia została opracowana przez National Center for Supercomputing Applications w University of Illinois, Urbana-Champaign (NCSA-UIUC) (Marc Andreessen).
Andreessen opuścił NCSA-UIUC i przyłączył się do Jima Clarka, jednego z założycieli SGI (Silicon Graphics, Inc.). Uruchomili oni firmę Mosaic Communications, która potem stała się Netscape Communications Corporation, wprowadzając wielki przebój lat 90., pierwszą komercyjna przeglądarkę Netscape Navigator. Microsoft kupił kod źródłowy Mosaic od Spyglass, Inc., (która nabyła go od NCSA), aby wprowadzić na rynek przeglądarkę Internet Explorer.
Łatwość tworzenia nowych dokumentów sieciowych i łaczenia ich z innymi spowodował wykładniczy wzrost sieci. W miarę wzrostu WWW zaczęły powstawać wyszukiwarki i katalogi zawierające informacje o zasobach, co pozwalało użytkownikom uzyskać łatwy dostęp do nich. Pierwszym był Lycos, powstały w 1993 r. jako projekt uniwersytecki. W tym samym roku pojawiło się pierwsze sieciowe czasopismo, Virtual Journal wydawany przez studenta University of Maine. Pod koniec roku Lycos indeksował już 800 tys. stron internetowych. Zaczęły się pojawiać witryny korporacyjne, jak serwis Pathfinder firmy Time Warner i niektóre magazyny online. Po kilku latach, w sierpniu 2001 r. największa wyszukiwarka Google indeksowała już 1,3 mld dokumentów i dalej szybko rosła. 11 listopada 2004 liczba ta zwiększyła się do 8 mld, zaś 8 sierpnia 2005 serwis Yahoo! ogłosił, że jego mechanizm wyszukiwawczy obejmuje ponad 20 mld dokumentów i grafik.
...
Artykuł zawiera treści tłumaczone w pierwotnej wersji z udostępnionego na licencji GNU FDL artykułu History_of_the_Internet w angielskiej Wikipedii. Lista autorów.
