Historia informatyki

From Helionica



Historia informatyki, w dzisiejszym znaczeniu tego słowa, rozpoczyna się w latach 40. XX wieku, kiedy pojawiają się pierwsze kalkulatory służące m.in. do mechanizacji procesu dekryptażu szyfrogramów niemieckiej maszyny szyfrowej Enigma. Są jednakże autorzy, sięgający w przeszłość aż do początków cywilizacji i upatrujący pierwocin informatyki (rozumianej po prostu jako dział techniki, zajmujący się sprzętowym przetwarzaniem informacji, zwłaszcza wyrażonej liczbowo) już w nacinaniu karbów na kości czy gałęzi, za pomocą której to czynności pierwotny człowiek odwzorowywał liczebność stada czy oddziałów wroga.

Bardzo wielu historyków informatyki rozpoczyna jej dzieje od wzmianki o abaku; tak też i my czynimy w tym miejscu, dzieje tej dyscypliny traktując z biegiem lat coraz bardziej szczegółowo - zgodnie z wyrażonym na początku tego omówienia poglądem najszczegółowiej od roku 1940. Od roku 1600 dzielimy historię informatyki na stulecia, od roku 1900 na dekady, od roku 1940 staramy się uchwycić fakty co rok.

Spis treści

Kalendarium

Do 1600

Grafika:RomanAbacusRecon.jpg
Abakus ok. 3000 p.n.e.
(Wersja późniejsza)

1600-1699

1700-1799

  • 1709 - Giovanni Poleni buduje jeszcze jedną oryginalną maszynę liczącą
  • 1725 - Basile Bouchon stosuje dziurkowaną taśmę do sterowania warsztatem tkackim
  • 1728 - M. Falcon wynajduje warsztat tkacki, w którym posługiwano się kartami dziurkowanymi w postaci drewnianej płyty z systemem wywierconych otworów; nieco później udoskonali ten system Jacques de Vaucanson
  • 1770-1776 - Mathieus Hahn konstruuje w Niemczech swoją maszynę mnożącą
  • 1775 - Karol, 3 earl Stanhope konstruuje swoją maszynę liczącą
  • 1784 - Lazare Carnot, francuski matematyk, mąż stanu i wojskowy - zakłada pierwsze w świecie biuro obliczeniowe
  • 1786 - J. H. Müller, zawodowy oficer armii heskiej, projektuje maszynę różnicową do obliczania wartości wielomianów. Mogłaby ona być użyteczna do aproksymacji funkcji wielomianami, ale nie została zbudowana z braku funduszy

1800-1899

Grafika:Karta dziurkowana.png
Karta dziurkowana 1801.
(Wersja późniejsza z ok. 1970r.)

1900-1909

1910-1919

1920-1929

  • 1924
  • 1925-1930 - Vannevar Bush projektuje pierwszą liczącą maszynę analogową, w której używa wielu silników elektrycznych i licznych ruchomych części mechanicznych. Maszyna ma nazwę "integraph" (maszyna całkująca); później nazwano ją analizatorem różniczkowym.
  • 1926
    • Derrick Henry Lehmer tworzy maszynę "Number-Sieve" do analizy podzielności liczb naturalnych (zob. liczby pierwsze). Maszyna analizuje w ciągu sekundy 3000 liczb.
    • Stuart Dodd, badacz z Princeton University, buduje maszynę do automatycznej analizy korelacji. Późniejsze wersje tej maszyny znane są jako "Dodd Correlators".
    • Brandt Automatic Cashier, maszyna z klawiaturą, zdobywa szeroką popularność w USA.

1930-1939

1940

1950

  • 1956
    • utworzenie Pracowni Obliczeniowej w Instytucie Badań Jądrowych PAN; kierownik Marek Greniewski.
    • utworzenie Zakładu Aparatów Matematycznych (ZAM) PAN (w miejsce GAM); kierownik: Romuald Marczyński, a później [[Leon �?ukaszewicz]].
  • 1957
    • pierwszy komputer zbudowany w całości w technice fizyki ciała stałego - NCR 304
    • pierwsza pamięć dyskowa z ruchomymi głowicami zapisu/odczytu - IBM 305
    • powstaje DEC (Digital Equipment Corporation, inaczej Digital)
    • USA w reakcji na wystrzelenie sputnika przez ZSRR powołują agencję ARPA (Advanced Research Projects Agency), potem przemianowaną na DARPA (Defense Advanced Research Projects Agency). Organizacja ta przyczyni się później do stworzenia Internetu.
  • 1958
    • XYZ - pierwszy polski komputer oddany do eksploatacji
    • utworzenie Zakładu Aparatów Matematycznych (ZAM) PAN (w miejsce GAM); kierownik: Romuald Marczyński, a później [[Leon �?ukaszewicz]].
  • 1959
    • pierwszy minikomputer - PDP-1
    • utworzenie Zakładu Produkcji Doświadczalnej Maszyn Matematycznych przy ZAM PAN.
    • utworzenie Wrocławskich Zakładów Elektronicznych Elwro; dyrektor Marian Tarnkowski.
    • przekształcenie OO IBJ PAN w Zakład Matematyki Stosowanej IBJ PAN; kierownik Mieczysław Warmus.

1960

  • 1960
    • 14. marca wydany zostaje LISP
    • w maju opublikowany został raport Algola 60
    • zbudowanie prototypu maszyny UMC 1 na Politechnice Warszawskiej.
    • uruchomienie maszyny Odra 1001, pierwszej maszyny cyfrowej zbudowanej w pełni w zakładach Elwro.
  • 1961
    • pierwszy dostępny komercyjnie układ scalony
    • utworzenie Centrum Obliczeniowego PAN (CO PAN); dyrektor Mieczysław Warmus.
  • 1962
    • zakup komputera Urał 2 dla CO PAN
    • przekształcenie ZAM PAN w Instytut Maszyn Matematycznych (IMM) PAN, a ZPDMM w Zakład Doświadczalny (ZD) IMM PAN.
    • utworzenie w Instytucie Matematycznym Uniwersytetu Wrocławskiego Katedry Metod Numerycznych (KMN), w której zainstalowano angielski komputer Elliott 803; kierownik KMN Stefan Paszkowski.
    • utworzenie specjalności maszyny matematyczne na Wydziale �?ączności Politechniki Wrocławskiej.
  • 1963
    • pierwszy komercyjnie dostępny monitor z ekranem do współpracy z komputerem przy komputerze PDP-1
    • utworzenie w Politechnice Warszawskiej Katedry Budowy Maszyn Matematycznych i Zakładu Doświadczalnego tej Katedry z Katedry Konstrukcji Telekomunikacyjnych i Radiofonii oraz Katedry Technologii Sprzętu Elektronicznego; kierownik - Antoni Kiliński.
    • utworzenie w Politechnice Wrocławskiej Katedry Konstrukcji Maszyn Cyfrowych; kierownik ? Jerzy Bromirski.
  • 1964
  • 1965
    • powstanie Zakładów Elektronicznej Techniki Obliczeniowej (ZETO) w większych miastach Polski
    • uruchomienie maszyny UMC 10, tranzystorowej wersji maszyny UMC 1.
  • 1966
    • ZAM 41 - pierwszy polski komputer do przetwarzania danych.
  • 1967
    • Uruchomienie w ZE Elwro seryjnej produkcji maszyn Odra 1204.
    • podpisanie porozumienia między firmami ICL i Elwro na produkcję w Elwro maszyn zgodnych z modelem ICL
  • 1968
  • 1969

1970

Grafika:Odra 1305 jednostka centralna.jpg
Otwarta jednostka centralna Odra 1305 z ok. 1973r.

1980

  • 1980
    • IBM kupuje od Microsoftu (napisany przez Digital Research) system DOS 1.0 dla przygotowywanej platformy PC
    • 14 sierpnia IBM udostępnia pierwsze komputery osobiste swej architektury
    • France Telecom uruchamia we Francji sieć Minitel
    • ukazuje się ZX-81 firmy Sinclair
  • 1981
  • 1984
    • powstaje Mazovia, polska wersja IBM PC/XT produkowana seryjnie
    • National Science Foundation tworzy NSFNET, sieć szybkich superkomputerów wykorzystywanych do celów naukowych.
    • Paul Mockapetris publikuje specyfikację DNS (Domain Name System).
    • powstaje NNTP (Network News Transfer Protocol), protokół używany do wymiany grup dyskusyjnych.
    • powstaje usługa on-line „Prodigy�?, pozwalająca na zakupy, dostęp do informacji i rozrywki. Wdrożenie „Prodigy�? następuje dopiero w 1988 roku.
  • 1985
    • Intel wypuszcza mikroprocesor 80386DX
    • w „Neuromancerze�? Williama Gibsona - powieści science fiction - po raz pierwszy zostaje użyta nazwa cyberspace. Wiele ze stworzonych w tej powieści koncepcji materializuje się w dalszym rozwoju Internetu.
    • zarejestrowana zostaje pierwsza domena komercyjna - symbolics.com - dla firmy tworzącej programy i sprzęt dla języka programowania Lisp.
    • powstaje America Online.
  • 1986
    • grupy dyskusyjne Usenet zostają zorganizowane w hierarchie – takie, jak comp.*, news.* i misc.*.
    • w Polsce powstaje węzeł Fidonet w redakcji pisma Komputer.
  • 1987 powstaje hierarchia alt.* - obecnie skupiającą najwięcej grup dyskusyjnych
  • 1988
    • Powstają grupy dyskusyjne: alt.sex, alt.drugs i alt.rock-n-roll.
    • Internet Relay Chat (IRC) zostaje stworzony przez Fina Jarkko Oikarinena jako system internetowych pogawędek.
    • Intel wypuszcza mikroprocesor 80386SX
    • Polski edytor tekstu TAG.
  • 1989

1990

  • 1998
    • Larry Page i Sergey Brin zakładają firmę Google - ich wyszukiwarka wkrótce stanie się jednym z najpotężniejszych narzędzi znajdowania informacji w Sieci
  • 1999
    • Intel wypuszcza całą serię mikroprocesorów klasy Pentium III - włącznie do szybkości 800 MHz

2000

Inne urządzenia ułatwiające obliczenia i sporządzanie wykresów

Zobacz też

Linki zewnętrzne


Artykuł zawiera udostępnione na licencji GNU FDL treści pochodzące w pierwotnej wersji z artykułu Historia informatyki w polskiej Wikipedii. Lista autorów.



Bestsellery informatyki