Linux

From Helionica

Linux jest jądrem systemu operacyjnego. Nazwy Linux często używana się do określenia całego systemu, co jest niepoprawne. Dlatego też należy mówić o systemie GNU na jądrze Linux - GNU/Linux. Nazewnictwo takie stosowane jest w szeregu dystrybucji (m.in. Debianie, Ubuntu).

Spis treści

[edytuj]

Historia rozwoju

Linux zaczął powstawać w 1991 roku, kiedy to fiński programista, Linus Torvalds stworzył jądro współpracujące z systemem operacyjnym GNU, przeznaczone do pracy z procesorami rodziny 80386 firmy Intel.

Informacje o jądrze, opublikowane przez Torvaldsa na internetowej liście dyskusyjnej, spotkały się z dużym zainteresowaniem i wkrótce przy jego rozwoju pracowała spora społeczność. Znacznie przyspieszyło to rozwój projektu – otrzymał on później nazwę "Linux". Im bardziej jądro stawało się popularnye, tym więcej ludzi wspierało jego rozwój. Proces ten trwa do dziś, a liczbę użytkowników Linuksa szacuje się obecnie na wiele milionów na całym świecie.

[edytuj]

Etymologia nazwy

Sama nazwa pochodzi ze zbitki słów Linus (będącym imieniem twórcy) i Unix (Linus' Unix). Nie przyjęła się proponowana przez Torvaldsa nazwa Freax. Nazwa "Linux" informuje nas także że nie jest to system Unix: Linux Is Not UniX.

[edytuj]

Cechy systemu

Linux był początkowo drobną modyfikacją Minixa. Charakteryzuje się dużą zgodnością ze standardami ANSI i POSIX, jest wielozadaniowy, wielowątkowy, wielobieżny, ma monolityczną budowę (choć z obsługą modułów - najczęściej zawierającymi sterowniki urządzeń), a także wsparcie dla klastrów (rozwijany w Izraelu akademicki projekt MOSIX) i architektury SMP. Jest bardzo wydajny, stabilny i bezpieczny. Wadą jest brak możliwości wywłaszczenia procesów jądra (taka możliwość istnieje w najnowszych jądrach 2.6) oraz korzystanie w małym stopniu z wątków jądra, które w Linuksie nie mogą zajmować się wykonywaniem programów użytkownika.

Działa na wielu platformach sprzętowych:

[edytuj]

Zastosowanie

Najczęściej jest stosowany na systemach serwerowych (serwery WWW, FTP, e-mail i inne), jako zapory sieciowe (firewall) oraz w systemach osadzonych.

Ze względu na ścisłą integralność z narzędziami GNU (dystrybucje, instalatory, środowiska graficzne oraz bogate i wydajne oprogramowanie) otrzymujemy pełen system operacyjny do zastosowań zarówno serwerowych jaki i biurowych czy domowych. Rządy kilku państw europejskich prowadzą wdrożenia GNU/Linuksa na komputerach administracji państwowej. Ponadto z GNU/Linuksa korzystają agencje wywiadowcze i kontrwywiad, ze względu na bezpieczeństwo, stabilność oraz możliwość audytu i modyfikacji kodu (dostępność kodu źródłowego). Ponadto niezawodność tego systemu została doceniona przez niektóre banki i instytucje finansowe korzystające (np. system notowań Wall Street oparty jest na tym systemie operacyjnym).

[edytuj]

Schemat rozwoju

Rozwój Linuksa można podzielić na dwie gałęzie - stabilną oraz rozwojową. Wersja stabilna - jak sama nazwa wskazuje - ma być stabilna, autorzy wstrzymują się od wprowadzania jakichś rewolucyjnych zmian do niej, jedynie poprawki wykrytych błędów, drobne usprawnienia. Po każdej serii stabilnej (a właściwie już w jej trakcie) rozpoczynana jest seria rozwojowa, w której jest miejsce na eksperymenty, przebudowy itd. Z tego to powodu, wersje rozwojowe nie nadają się do poważnego użytkowania, często nawet nie mogą zostać skompilowane. Po jakimś czasie seria rozwojowa "dojrzewa" i staje się pierwszą wersją nowej serii stabilnej.

[edytuj]

Numeracja jąder

Wersję Linuksa zapisujemy używając 3 liczb naturalnych rozdzielonych kropką.

2.4.17

Pierwsza liczba - 2 - to numer wydania, aktualnie 2. Następna liczba (u nas 4) oznacza serię. Gdy jest parzysta, mamy do czynienia z serią stabilną, jeśli nie - rozwojową. 17 to już numer wersji w danej serii.

Często używa się oznaczeń typu 2.4.18-pre6 - co oznacza szósta przymiarka do wydania 2.4.18

Jak zostało powiedziane, koordynatorzy projektu dobierają łaty (ang. patch) wg swego uznania. Wielu osobom się to nie podoba, więc tworzą swoje gałęzie jądra, w których sami decydują o łatkach jakie zostaną do niego wprowadzone lub odrzucone, przez co mogą wpływać na kierunek i szybkość rozwoju. Oficjalną gałęzią Linuksa zarządza Linus Torvalds lub osoba przez niego wyznaczona (Alan Cox zajmuje się serią 2.2, Marcelo Tossati 2.4, Andrew Morton 2.6). Często istnieją równoległe gałęzie - np. gałąź 2.4 Alana Cox'a lub Anderei Arcangeliego (oprócz tej oficjalnej). Gałęzie oznaczane są poprzez dodanie odpowiedniej końcówki, np.: -ac dla jąder Alana Cox'a, -aa dla jąder Andrei itd. Należy zaznaczyć, że często jądra "nieoficjalne" sprawują się lepiej niż te "prowadzone" przez samego Linusa Torvaldsa.

Oznaczenie typu 2.4.18-rc1, to tzw. wydanie kandydujące (ang. release candidate), czyli "kandydat" do bycia nową wersją stabilną, o ile nie zostaną w nim znalezione poważniejsze błędy. Gdy ich nie ma, to (w teorii) nowa wersja stabilna nie będzie się niczym różniła (oprócz samej nazwy) od powstałej na jej podstawie wersji stabilnej. Jeśli się znajdą, zostają one poprawione, w wyniku czego powstaje nowe wersja "kandydująca" i cykl się powtarza. Wersje -rc pojawiają się z reguły już po kilku wersjach -pre. Do używania "wersji kandydujących" zobowiązał się obecny opiekun linii 2.4 - Marcelo Tossati.

[edytuj]

Rozwiązania techniczne

Patrz: Device Filesystem

[edytuj]

Oprogramowanie

Linux potrafi uruchamiać programy w formatach a.out oraz ELF. Dzięki zaznaczeniu przy kompilacji opcji Kernel support for MISC binaries, może również uruchamiać programy Java i MS-DOS.

Oprogramowanie dla Linuksa jest najczęściej otwarte i wolne. Jest rozprowadzane w formie gotowych pakietów binarnych dla danej dystrybucji (np. RPM, DEB i TGZ), lub jako źródła (np. tar.bz2, tar.gz), które należy przed użyciem skompilować.

[edytuj]

Kwestie prawne

GNU/Linux jest wolnodostępnym systemem rozprowadzanym na licencji GNU General Public License co oznacza, że kod źródłowy jest dostępny dla każdego i każdy może dowolnie go modyfikować wedle własnego uznania. Do gałęzi oficjalnej nie jest włączany żaden zamknięty kod, choć możliwe jest dołączanie do jądra modułów komercyjnych.

Moduły w Linuksie mają automatyczne oznaczenia licencji, tak żeby przypadkiem nie został włączony moduł na licencji niezgodnej z GPL (zgodnymi licencjami są GPL, LGPL, Licencja BSD i kilku innych).

Linux jest znakiem towarowym należącym do Linusa Torvaldsa.

[edytuj]

Zobacz też

[edytuj]

Zobacz w sieci

[edytuj]

Źródło

Artykuł zawiera udostępnione na licencji GNU FDL treści pochodzące w pierwotnej wersji z artykułu Linux w polskiej Wikipedii. Lista autorów.

Źródło: "http://www.helionica.org/index.php/Linux"

Bestsellery informatyki