System operacyjny
From Helionica
|
|
System operacyjny (ang. operating system) - jest to zbiór programów pośredniczących pomiędzy aplikacjami użytkownika a sprzętem.
Określenie to nie jest technicznie ścisłe. Czasem potocznie mówi się system operacyjny mając na myśli całość oprogramowania dostarczanego z zakupionym komputerem (zobacz: dystrybucja), czasem samo jądro systemu operacyjnego, czasem z kolei chodzi o całą rodzinę systemów (np. Microsoft Windows).
Spis treści |
Zadania systemu operacyjnego
- zarządzanie zasobami komputera, m.in.: procesorem (a dokładniej czasem procesora), pamięcią, urządzeniami peryferyjnymi oraz przydzielanie zasobów procesom,
- koordynacja pracy w/w urządzeń poprzez obsługę przerwań oraz odpowiednie na nie reagowanie,
- ochrona danych i pamięci - tak aby jeden proces, w wyniku błędu lub zamierzonego działania nie mógł zniszczyć lub pozyskać danych innego procesu,
- automatyzacja najczęściej wykonywanych funkcji,
System operacyjny jest ładowany do pamięci na początku pracy komputera. Program ten ma bardzo specyficzny charakter : w przeciwieństwie do programów użytkowych (aplikacji) nie korzysta z żadnych gotowych funkcji, tylko sam je udostępnia, a więc od niego zależą rzeczywiste możliwości wykorzystania sprzętu komputerowego.
Budowa systemu operacyjnego
Przyjęto podział na trzy główne elementy budowy systemu operacyjnego:
- jądro systemu wykonywujące w/w zadania,
- powłoka - specjalny program komunikujący użytkownika z systemem operacyjnym,
- system plików - sposób zapisu struktury danych na nośniku.
Typy i przykłady systemów operacyjnych
Amiga
systemy firmy Apple
systemy firmy Be i pochodne
systemy firmy Digital (DEC)/Compaq
systemy firmy IBM
systemy firmy Microsoft i pochodne
- MS-DOS
- Microsoft Windows: 3.x, 95/98/Me, CE, NT/2000/XP/2003
systemy firmy Novell
NeXT
UNIX i jego pochodne
- AIX
- BSD, FreeBSD, NetBSD, OpenBSD, DragonFly BSD
- Digital UNIX
- HP-UX
- IRIX
- Mac OS X
- OSF/1
- SCO UNIX
- Sun Solaris (dawniej SunOS)
- System V
- QNX
- Ultrix
- Xenix
- GNU/Linux (system GNU z jądrem Linux)
- GNU/Hurd (system GNU z jądrem Hurd, chociaż to uniksowe nie jest),
Inne
- Agnix
- AtheOS/Syllable
- Athene
- CP/J
- CP/M
- GEOS
- Inferno
- IOS
- MorphOS
- Multics
- Palm OS
- SkyOS
- Symbian
- Unununium
Wirtualne systemy operacyjne
Wirtualne systemy operacyjne są to systemy, najczęściej zawarte jeden w drugim (mogące też istnieć osobno), czego przykładem może być Argante, Inferno, lub w bliżej nieokreślonym porównaniu maszyny wirtualne Java, a także User Mode Linux, czyli Linux tak spreparowany, aby mógł działać jako system wirtualny w postaci procesu działającego pod kontrolą drugiego Linuksa.
Zobacz też
Źródło
Artykuł ten zawiera udostępnione na licencji GNU FDL treści pochodzące z artykułu System operacyjny w Wikipedii, wolnej encyklopedii. Zobacz jego historię edycji i listę autorów.
